X
عن ابنِ عمَر رضي اللَّه عنهما أَنَّ رسولَ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم قال: «صَلاةُ الجَمَاعَةِ أَفضَلُ مِنْ صَلاةِ الفَذِّ بِسَبْعٍ وَعِشْرِينَ درَجَةً » [متفقٌ عليه]
از ابن عمر رضی
الله عنهما روايت است که: رسول الله (صلی الله عليه وسلم) فرمود: ثواب نماز
جماعت بر نماز تنهائی 27 برابر است.
در بارهء فضيلت نماز جماعت و لزوم آن اختلافی نيست، ولی بايد متذکر شد که
امروز کمتر به اين امر خطير و پراهميت توجه می شود و لازم است که دعوتگران و
مبلغان و ائمهء محترم مساجد، مردم را بيش از پيش به حضور در جماعات تشويق نمايند،
بخصوص نسل جوان را.
و عنهُ قال: أَتَى النبيَّ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم رَجُلٌ أَعمى فقال:
يا رسولَ اللَّه، لَيْس لي قَائِدٌ يقُودُني إِلي المَسْجِد، فَسأَلَ رسولَ
اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم أَن يُرَخِّصَ لَهُ فَيُصَليِّ في بيْتِه،
فَرَخَّص لَه، فَلَمَّا وَلىَّ دَعَاهُ فقال له: هلْ تَسْمَعُ النِّدَاءَ
بِالصَّلاة؟ » قال: نَعَم، قال: « فَأَجِبْ » رواه مسلم.
از ابو هريره رضی الله عنه روايت است که گفت: مردی کور خدمت پيامبر (صلی الله عليه وسلم) آمده و گفت: يا رسول الله (صلی الله عليه وسلم) ! من راهنمائی ندارم که مرا به مسجد آورد و از رسول الله (صلی الله عليه وسلم) خواست تا به وی اجازه دهد که در خانه اش نماز گزارد و آن حضرت (صلی الله عليه وسلم) به وی رخصت داد و چون وی روی گرداند او را خواسته و فرمود: آيا اذان را می شنوی؟ گفت: بلی! فرمود: پس اجابت کن!
وعن عبدِ اللَّهِ ¬ وَقِيل: عَمْرِو بْنِ قيْسٍ المعرُوف بابنِ أُمِّ مَكْتُوم المُؤَذِّنِ رضيَ اللَّه عنهُ أَنَّهُ قَال: يا رسولَ اللَّه إِنَّ المَدِينَةَ كَثيرَةُ الهَوَامِّ وَالسِّبَاع. فقال رسولُ اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم: «تَسْمَعُ حَيَّ عَلى الصَّلاة، حَيًّ عَلى الفَلاح، فَحَيَّهَلاً » . رواه أبو داود بإسناد حسن.
از عبد الله بن
عمرو بن قيس مشهور به ابن ام مکتوم مؤذن رضی الله عنه روايت شده که گفت:
يا رسول الله (صلی الله عليه وسلم) در
مدينه گزنده ها و درنده ها زياد است، آنحضرت (صلی الله عليه وسلم) فرمود: چون حی علی الصلاة و حی علی الفلاح را می
شنوی، پس بر آن عجله کن.
وعن أبي هريرةَ رضي اللَّه عنهُ أَنَّ رسولَ اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم قال: «وَالَّذِي نَفْسِي بِيدِهِ لَقَدْ هَمَمْت أَن آمُرَ بحَطَبٍ فَيُحْتَطَب،ثُمَّ آمُرَ بالصَّلاةِ فَيُؤذَّنَ لَهَا، ثُمَّ آمُرَ رَجُلاً فَيُؤمَّ النَّاسَ ثُمَّ أُخَالِفَ إِلى رِجَالٍ فأُحَرِّقَ عَلَيْهِمْ بيوتهم» متفقٌ عليه.
از ابو هريره رضی الله عنه روايت است که: رسول الله (صلی الله عليه وسلم) فرمود: سوگند به ذاتی که جانم در دست اوست، قصد کردم که امر کنم هيزم جمع نمايند و سپس به برپا شدن نماز دستور دهم که برای آن اذان گفته شود و بعد کسی را مأمور سازم که به مردم امامت دهد و سپس از آنها تخلف ورزم و به خانهء کسانی روم که به نماز بيرون نشده اند و خانه های شان را بر سرشان بسوزانم.
وعن ابنِ مسعودٍ
رضي اللَّه عنهُ قال: مَنْ سَرَّه أَن يَلْقَي اللَّه تعالى غدًا مُسْلِمًا
فَلْيُحَافِظْ عَلى هَؤُلاءِ الصَّلَوات حَيْثُ يُنادَي بهن، فَإِنَّ اللَّهَ
شَرَعَ لِنَبِيِّكم صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم سُنَنَ الهُدَى وَإِنَّهُنَّ مِن
سُنَنِ الهُدى ، وَلَو أَنَّكُمْ صلَّيْتم في بُيوتِكم كما يُصَلِّي هذا
المُتَخَلِّف في بَيتِهِ لَتَركتم سُنَّة نَبِيِّكم، ولَو تَركتم سُنَّةَ
نَبِيِّكم لَضَلَلْتُم، ولَقَد رَأَيْتُنَا وما يَتَخَلَّف عَنها إِلاَّ منافق
مَعْلُومُ النِّفَاق، وَلَقَدَ كانَ الرَّجُل يُؤتىَ بِه، يُهَادَي بيْنَ
الرَّجُلَيْنِ حَتَّى يُقَامَ في الصَّفِّ. رواه مسلم.
وفي روايةٍ له قال: إِنَّ رسولَ اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم
عَلَّمَنَا سُنَنَ الهُدَى ، وَإِنَّ مِن سُننِ الهُدَى الصَّلاَة في المسَجدِ
الذي يُؤَذَّنُ فيه
از ابن مسعود رضی الله عنه روايت شده که گفت:کسي که شاد می شود اينکه فردا
خدا را ملاقات کند، درحاليکه مسلمان باشد، بايد بر اين نمازها مواظبت کند، در وقتي
که اعلان اقامهء آن می شود. زيرا خداوند برای پيامبر (صلی الله عليه وسلم) راههای هدايت را نمودار کرده است و اين نمازها
از همين راههای هدايت اند. و اگر شما مثل کسي که در خانه اش از نماز (جماعت) تخلف
می ورزد، آن را در خانه های خود ادا کنيد، همانا سنت و طريقهء پيامبر تان را ترک
نموده ايد. و اگر سنت پيامبر (صلی الله عليه وسلم) تان را ترک کرديد، هر آن گمراه می شويد و در
حقيقت ديديم که از آن جز منافقينی که نفاقش آشکار است، کسی تخلف نمی ورزيد. و
همانا مرد به نماز آورده می شد، در حاليکه در ميان دو مرد کشانده شده و بر آنها
تکيه کرده بود، تا اينکه در صف ايستاده می شد. و در روايتی از وی آمده که گفت:
رسول الله (صلی الله عليه وسلم) برای ما
راههای هدايت را آموخت که از جمله نماز جماعت در مسجدي که در آن اذان داده می شود
است.
وعن أَبي الدرداءِ
رضي اللَّه عنه قال: سمعت رسولَ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم يقول: « ما
مِن ثَلاثَةٍ في قَرْيَةٍ ولا بَدْوٍ لا تُقَامُ فِيهمُ الصَّلاةُ إِلاَّ قدِ
اسْتَحْوَذَ عَلَيْهِمُ الشَّيْطَان. فَعَلَيكُمْ بِالجَمَاعَة، فَإِنَّمَا
يأْكُلُ الذِّئْبُ مِنَ الغَنمِ القَاصِيَةَ » رواه أبو داود بإِسناد حسن.
از ابو درداء رضی الله عنه روايت شده که گفت: از رسول الله (صلی الله عليه
وسلم) شنيدم که می فرمود: هيچ 3 نفری در
ده يا باديهء وجود ندارد که نماز در آنها اقامه نشود، مگر اينکه شيطان بر آنها
چيره می شود، پس بر شما باد که چماعت را لازم گيريد، زيرا گرگ از ميان گوسفندان
گوسفند دور و تنها را می ربايد.
حكم
ترك كننده نماز:
در مورد اينكه كسي نماز را نه عمداً بلكه از روي تنبلي و كسالت ترك نمايد، بايد
گفت: چون نماز فرمان الهي است و يكي از اركان اسلام مي باشد، ترك آن گناه كبيره و
تارك آن مستحق عذاب مي باشد. و در اين زمينه تخويف زياد مي آمده است كه در
احاديث فوق ذكر گرديد.
همچنان در مورد حكم تارك نماز در المختار در كتاب الصلوة ج10 ص326 چنين مي
آمده است: و تاركها مجانته اي متكاسلاً فاسق يحبس حتي يصل … و قيل يضرب حتي يسيل
منه الدم.
يعني كه نماز را از روي كسالت و تنبلي ترك مي كند فاسق بوده و در حبس نگه كرده شود
تا زماني كه آماده به نماز شود و برخي از علما گفته اند كه مورد زدن و فشار قرار
داده شود تا از وي خون به زمين ريزد.
اقتباس: از رياض الصالحين، درالمختار و كليات اسلام
تهيه: نقيب الله حميد
